8 Mart Dünya Kadınlar Günü Tarihçesi

Kadınlar Günü ilk olarak Amerika Sosyalist Partisi’nin 28 Şubat 1909’da New York’ta ”Kadınlar Günü” düzenlemesinden sonra 1910 yılında yapılan Uluslararası Sosyalist Kadın Konferansı’nın her yıl bir ”Kadınlar Günü” düzenlenmesini önermesiyle ortaya çıkmıştır. 1917’de Sovyet Rusya’da kadınların oy kullanabilme hakkı kazanmasından sonra 8 Mart ülkede ulusal bayram olarak kutlanmaktadır. Ağırlıklı olarak sosyalist hareketler ve komünist ülkeler tarafından kutlanan ”Kadınlar Günü” 1967’de feminist hareket tarafından benimsenmiştir. 1975’te ise Birleşmiş Milletler tarafından kutlanmaya başlanmış ve 16 Aralık 1977’de 8 Mart’ın ”Dünya Kadınlar Günü” olarak anılması Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilmiştir.

Günümüzde 8 Mart Kadınlar Günü bazı ülkelerde(Almanya, Rusya, Özbekistan, Azerbaycan, Kazakistan vs.) resmi tatildir. Çin, Madagaskar ve Nepal’de ise Emekçi Kadınlar Günü sadece çalışan kadınlar için tatildir. Bu ülkelerin yanında bazı ülkeler bu günü görmezden gelir..

26-27 Ağustos 1910 tarihinde Danimarka Kopenhag’da 2. (Sosyalist) Enternasyonel’e bağlı Uluslararası Sosyalist Kadınlar Konferansı yapılmıştır. Konferansta Almanya Sosyal Demokrat Partisi delegeleri Clara Zetkin, Kate Duncker ve arkadaşları bundan sonra her yıl bir günün kadınlar günü olarak kutlanmasını önermiş ve bu öneri oy birliğiyle kabul edilmiştir.

1921’de Moskova’da Uluslararası 3. (Komünist) Enternasyonal 3. Kongresi düzenlenmiştir. Uluslararası Komünist Kadınlar Konferansı’nda o dönem ağırlık kazanan ”sınıfa karşı sınıf” politikalarının etkisiyle ”Dünya Emekçi Kadınlar Günü” adını almıştır. Ancak 1930’lu yıllarda ”faşizme karşı birleşik cephe” politikalarına geçiş sürecinde tekrar ilk baştaki adını alarak ”Dünya Kadınlar Günü” olmuştur. Bu değişiklik kadın örgütlenmesi alanına da yansımış ve işçi/emekçi kadınlar ve sosyalist/ komünist kadınlar gibi ayrımlar kaldırılmış ve 1945’te Uluslararası Demokratik Kadın Federasyonu kurulmuştur.

Neden 8 Mart?

Bu konuda birçok görüş ayrılığı mevcuttur. Bu görüşler:

  • Rusya’da çarlığın yıkılmasına yol açan 1917 Şubat Devrimi’nin 8 Mart günü yapılan kadın yürüyüşü ve grevleri ile başlamış olması (Birleşmiş Milletler’in resmi web sitesinde kaynak olarak bu olay gösterilmektedir.)
  • 8 Mart 1908’de New York’ta sosyalist olan kadın işçilerin sendikal haklar ve kadınlara oy hakkı verilmesi talebiyle düzenlediği miting
  • 8 Mart 1857’de New York’taki bir tekstil fabrikasındaki grevci işçilere polis saldırmıştır. Bu olayın sonucunda işçilerin kilitlenmesi ve ardından çıkan yangından kilitli oldukları için kaçamamaları sonucunda 120 kadın işçi ölmüştür.
  • 25 Mart 1911’de New York’ta gerçekleşen Triangle Gömlek Fabrikası yangını.

Türkiye ve 8 Mart

Türkiye’de 8 Mart kutlamaları ilk kez 1921’de iki komünist kız kardeş Rahime Selimova ve Cemile Nuşirvanova’nın girişimi ile gerçekleşmiştir. Bu tarihten sonra yıllarca kutlamalar yasaklanmıştır.

1975 yılında ”Birleşmiş Milletler Kadın On Yılı” ilan edilmiştir. Türkiye’de bu programdan etkilenmiş ve 1975 yılında Türkiye’de ”Kadın Yılı Kongresi” yapılmıştır. 1975 yılında yapılan kutlamada İlerici Kadınlar Derneği faaliyetleri de etkili olmuştur. İlerici Kadınlar Derneği işçi sınıfı ile kadınları bir araya getirerek haklarını aramaya çağıran bir sivil toplum örgütüdür. Kısa sürede yurt içinde 33 şube ve 35 temsilcilik aracılığıyla 15 bine yakın üyeye ulaşılmış ve sonrasında ”Kadınların Sesi” adlı yayın organını kullanılarak 35 bin kadar insana ulaşılmıştır.

12 Eylül darbesinden sonra tekrar 4 yıl süreyle bütün kutlamalar yasaklanmıştır. 1984’ten itibaren her yıl çeşitli kuruluşlar ve kadın örgütleri tarafından kutlanmaya devam edilmektedir. Eskiden sadece sosyalist kesim tarafından kutlanan 8 Mart Dünya Kadınlar Günü günümüzde bütün örgütler, kuruluşlar, devlet yetkilileri ve kurumlar tarafından da kutlanmaktadır.

Elif Aktaş

Merhaba ben Elif Aktaş. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi İşletme Bölümü son sınıf öğrencisiyim, 20 yaşındayım. Boş zamanlarımı yabancı dizi izleyerek ve spor yaparak değerlendiriyorum. Aynı zamanda yeni yerler keşfetmeyi, sağlıklı yemek tarifleri denemeyi ve doğada vakit geçirmeyi seviyorum. Bölümümle alakalı olarak ekonomi haberlerini de yakından takip ediyorum. Instagram

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: