Azerbaycan ve Ermenistan Sorunu ve Tarafları

Azerbaycan ve Ermenistan geriliminin kökenleri SSCB yıllarına kadar uzanmaktadır. SSCB özellikle ABD blokunda yer alan Türkiye’nin soydaşlarıyla buluşmasını ve Orta Asya açılan kapıyı Ermenilerle kapatmak istemesi nedeniyle özellikle bugün Ermenistan sınırlarında bulunan tarihi Azerbaycan topraklarında demografi ve sınır değişiklikleri yaptı.

1991 yılında SSCB’nin dağılmasının ardından Rus birlikleri tarafından desteklenen Ermenistan, Azerbaycan’ a ait Dağlık Karabağ bölgesine saldırdı yüzlerce sivili hatta köylerdeki hayvanları katliama tabii tutan Ermeni ordusu başta çocuklar ve kadınlar olmak üzere korkunç işkencelere imza attılar. Ermeni ordusunda görevli askerlerden birisi olan Zori Balayan; “13 yaşındaki çocukların derisini yüzerek kaç dakika yaşayacaklarını gözlemledim…” gibi korkunç icraatları anılarında yazmıştır.

Rusya ve İran Neden Ermenistan’a yardım ediyor?

Ermeni ordusunun işgal girişimi basit bir stratejiden ve askeri operasyondan da ziyade etnik temizlik projesine dönüştürülmüştür. Bu etnik temizlik politikasının ve Ermeni ordusunu en fazla destekleyen ülke olan Rusya, Ermeni topraklarındaki 14 üssü ve 1500’dan fazla görevli subayıyla hem Azerbaycan topraklarının işgaline ön ayak olmakta hem de Türkiye için hayati önem taşıyan Bakü-Ceyhan-Tiflis Boru Hattı’nı tehdit etmektedir. Özellikle Türkiye’nin Orta Asya ve Kafkasya’da stratejiler geliştirmesini engellemek için her türlü askeri ve lojistik desteği Ermenilere sunan Rus Devleti Ermeni ordusunun giderlerinin % 30’unu karşılamakta ve Ermenistan’a her türlü teknik destek ve altyapı hizmetleri vermektedir. Diğer yandan 25 milyon Türk’ün yaşadığı İran’da uzun yıllardır Ermenistan ile ortak stratejiler geliştirmektedir. İran işgali altındaki Güney Azerbaycan topraklarındaki 25 milyonluk Azeri Türk’ü ile Azerbaycan’ın ve Türkiye’nin iletişimi ve etkileşiminin kesilmesi İran Devleti’nin önemli stratejilerinden birisidir. Bu noktada İran başta kültürel ve ekonomik olmak üzere birçok alanda Ermenistan ile ilişkilerini en yüksek seviyeye çekerek bölgedeki Ermeni ve Rus nüfuzunu İran ve Türkiye’ye karşı desteklemektedir.

Karabağ Meselesi ve İsrail’in Azerbaycana Yardım Etmesi


Dağlık Karabağ problemini sadece Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki bir gerilim olarak okumak çok büyük bir hatadır. Dağlık Karabağ meselesi ve Ermenistan Devleti’nin işgal politikaları Rusya, İran ve Ermenistan’ı bir kutupta birleştirirken diğer tarafta Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan’ın bölgesel çıkarlarını eşitlemekte. Uluslararası arenada da Ermeni Diasporası aktif gözükse de sahada çıkarlar farklı işlemekte. Uzun yıllardan bu yana Azerbaycan Hava Kuvvetlerine eğitim ve altyapı desteği veren İsrail, özellikle Kafkasya bölgesinde Güney Azerbaycan’ın demografik yapısından faydalanarak İran’ı sıkıştırmak istemektedir. Ermeni Diasporası’nın soykırım propagandası da İsrail tarafından desteklenmemekte. İsrail, 1915 propagandasını tarihin en büyük soykırımı olan Holocaust’u gölgeleyerek, değersizleştirecek bir durum olarak görmekte ve bu yalanı desteklememektedir. Hem Rusya’ya hem de İran’a sınırı bulunan Azerbaycan, ABD açısından ciddi önem taşımaktadır.

Karabağ sorununun tarafları Ermenistan ve Azerbaycan’dan öte Türkiye, Gürcistan, İsrail, ABD ve İran, Rusya ve hatta Çin’in ortak meselesidir. Bu meselenin çözümü de Ermeni ordusunun Rusya destekli terör faaliyetlerini durdurarak Azerbaycan topraklarını terk etmesiyle çözüme kavuşacaktır. Tabii bu durum uluslararası siyaset de bu kadar kolay değildir. Anlattığımız gibi her ülke kendi çıkarlarını korumaya çalışmaktadır. Son günlerde Azerbaycan’ın sert tavrı Ermenistanı büyük şaşırtmış ve olayı uluslararası siyasete taşımadan bitirmeyi amaçlamıştır. Bakalım bundan sonraki süreçte Azerbaycan ne yapacak?

Şafak Yıldırım

Ben Şafak Yıldırım, 22 yaşındayım. Siyaset,ekonomi ve uluslararası ilişkiler konuları hakkında okurum. Okuduğum ve üzerine tefekkür ettiğim konuları insanlara aktarmaya çalışırım. Burada yapmak istediğim de ne bildiğimiz hakkında yaptığım tefekkürleri paylaşmak...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: