Sıfır Bilgi ile Kripto Para Piyasası #0

Selamlar GençlerNeBiliyo okuyucuları. Bugün özel bir seriye başlıyoruz. Malum Türkiye ekonomisinin belirsizlikleri yüzünden birçok insan parasını TL de tutmak istemiyor. Şunu da unutmamak lazım Covid döneminde birçok insan evden dışarı çıkmıyor ve bu yüzden kazandıkları paraların birçoğu ceplerine kalıyor bu yüzden eskiden dışarıya harcadıkları parayı rahatça başka piyasalarda oynamaya başladılar. Bu piyasaların başında kripto para piyasaları geliyor. Ben de bu piyasaya girmiş acemi biri olarak size bazı tecrübelerimi paylaşmak istiyorum.

1 dolar = 8.13 TL

Öncelikle baştan şöyleyim ben şu an bir şey kazanmadım hatta çok az kaybettim. Doğal olarak şunu sorabilirsiniz o zaman neden bu yazıyı okumalıyız? Çünkü benim yaptığım hataları birçok insan yapıyor ve buraya yeni girecek kişilerin bu hataları yapmalarını istemiyorum. Gerçi bunları anlatsam bile bu hataları yapacağınızı düşünüyorum çünkü tecrübe ederek öğrenmeden bazı şeyler anlaşılmıyor.

Kripto Para Piyasasını Tanıyalım

Yıl olmuş 2021 ve hala bu kripto para piyasasına girilir mi? Bu sorunun evet veya hayır gibi bir cevabı yok (çünkü bu piyasa risk piyasası ve siz bu riski kabul ederek buraya giriyorsunuz.) ama bilmeniz gereken bazı noktalar var. Özellikle son zamanlarda sosyal medyada kripto para, bitcoin, nasıl oynanır gibi arama sonuçlarının arttığını görünce şunu söyleyebiliriz. Birçok kişi bu piyasaya girmek için bir çaba sarf ediyor. Bir çabanın olması güzel ama bu kurtlar sofrasına girmek istediğinizden emin misiniz onu tartışmamız lazım.

Ben geçen yaz araştırmaya başlamıştım bu piyasayı o zamanlar Bitcoin 19 bin dolar civarındaydı ama açıkçası kendime pek güvenmemiş ve girmemiştim ta ki 1 ay öncesine kadar. Şu an Bitcoin 53 bin dolar. Ne kadar güzel bir artış var değil mi? Bu artış sizi kandırmasın çünkü Bitcoin buralara gelene kadar nice insan neler kaybetti bunu sakın unutmayın.

Bu Piyasaya Girmek İstiyorsak

Bu piyasaya girmek istiyorsanız araştırmacı bir insan olmak zorundasınız! Bakın olmalısınız falan değil olmak zorundasınız. Çünkü sekiz bin küsur coin var ve hangisine yatırım yapacağınızı nereden bileceksiniz? Bazı insanlar görüyorum isimlere göre coin alıyorlar. ARKADAŞLAR SAÇMALAMAYIN. Öyle yapacağınıza gidin bir yere bağış yapında paranız iyi bir yere gitsin. Peki iyi güzel söylüyorum ama neyi araştıracağız diye sorabilirsiniz. Şu iki belirleyici maddeye dikkat edin.

1-) Teknolojik gelişme  

2-) Popülerlik

Her coin belli vaatler ve teknolojilerle ortaya çıkar. Bu teknolojik gelişmeler ise kripto paranın durumuna göre haftalık, aylık ya da yıllık bilgilendirmelerle açıklanır. Eğer yapılacak olan güncelleme piyasa tarafından beğenilirse o kripto paranın değeri artar. Beğenilmez ise azalır.

Hangi Kripto Para Ne İşe Yarıyor?

Şimdi burada size şu kripto para buna yarıyor vs demeyeceğim. Bunu siz bulacaksınız. Nasıl diye sorarsanız anlatayım efendim. Bir site var https://coinmarketcap.com bu site de ne yapabiliyorsunuz? Kripto paralara bakabiliyorsunuz. Değerlerini görebiliyorsunuz analiz yapabiliyorsunuz. Daha güzeli bu kripto paranın niçin üretildiğini görüyorsunuz. Bir örnek göstereyim.

Sadece örnek göstermek için THETA’yı seçtim kendisi ilk aldığım ve bana kaybettiren coindir (Benim hatam yüzünden). Bu site de THETA’nın üzerine tıkladığımızda şöyle bir sayfa açılıyor.

Gördüğünüz gibi orada bazı linkler var. Hem THETA’nın sitesine ulaşabiliyorsunuz hem de Whitepaper denen bir dosya var. Nedir bu Whitepaper? Bu o kripto paranın manifestosu gibi bir şey dersem yanlış olmaz. Neden üretildiği ne yapmak istedikleri vs orada yazar. Tabi bunu anlamak için ne lazım? İngilizce bilmeniz lazım.  İngilizce bilmiyorsanız bu piyasaya girmeyin çünkü haberleri takip etmiyor olacaksınız ve bu da tamamen kumar oynamanıza yol açacak.

Şimdi diyeceksiniz ki tamam araştırmam gereken şey bu kadar mı? Hayır şu an sadece paranızı nereye yatırdığınızı biliyorsunuz. Bundan sonrası grafiklerle uğraşma, haberleri takip etme ve ekrana bakmak… Ama bu rehber deneyimsiz insanların rehberi olduğu için buraları es geçeceğim (çünkü ben de teknik analiz nasıl yapılır bilmiyorum).

Biz Bu Piyasaya Girmek Zorunda mıyız?

Özellikle böyle bir başlık açmak istedim çünkü sosyal medyada görüyorum herkes bu piyasanın iyi yönünü anlatıyor. To the moon (Ay’a kadar) sloganları her yerde geziyor. Böyle olunca insanlar sanıyor ki burada herkes kazanıyor ben bir şeyler kaçırıyorum ( İngilizce de bu duruma  fear of missing out deniyor). Madem bu piyasaya girmek gibi bir hayaliniz var bu piyasanın tam olarak ne olduğunu öğrenin.

Bu piyasa da riskler çok yüksek. Kripto paraların volatiliteleri yani fiyatı çok fazla yukarı veya çok fazla aşağıya inebilen şeylerdir. Kendimden örnek vermek istiyorum. Ben THETA’yı takip ediyordum. 23 Mart’ta $12.35 iken satın aldım (öncesine yetişememiştim).

İki gün çok sevindim çünkü bir anda $14.35 dolara çıktı ve hatta $14.99 gördüğümü hatırlıyorum. Öğrenciyim tabi seviniyorum güzel para ama aslında iş öyle değil. 25 Mart grafiğine bakın. $10.30 dolara kadar düştü. Çünkü o gece (24 Mart gecesinden bahsediyorum bu piyasa gece gündüz açık olduğu için her zaman takip etmelisiniz) Bitcoin tabiri caizse dayak yedi. 58 bin dolardan 50 bin dolara kadar düştü. Böyle olunca diğer kripto paralarda düştü. Normal bir piyasa da böyle bir şey bekler misiniz? Eğer 3. Dünya savaşı çıkmadıysa beklemezsiniz.

Umarım size bu örnekle riskin ne kadar büyük olduğunu anlatabilmişimdir. Yalnız devam edelim bu piyasanın bir özelliği daha var. Kripto para piyasası büyük bir piyasa ama hacmi küçük bir piyasa. Bu ne demek? Şimdi Türkiye’de ortalama bir öğrencinin kripto para piyasasına verebilecek parası ne kadar olabilir? Hadi 1500 diyelim ( iyimser davrandım farkındayım) bu parayı dolara çevirelim 186 dolar. Ne kadar kripto para alabilirsin bunla? Hadi bir dolarlık bir kripto para aldığını düşünelim ve 186 adet aldın. Peki, zengin biri gelse ne olur? Biz bunlara bu piyasa da balina diyoruz. Adam 900 bin dolarlık alıyor ve piyasayı manipüle etmeye başlıyor. Zengin adamın alış ve satışına göre senin kripto paranın değeri artıyor veya azalıyor.

Bitti mi? Bitmedi! Bir başka manipüle tekniği daha göstereceğim. Biliyorsunuz Elon Musk abimiz bazen Bitcoin bazen Dogecoin ile alakalı tweet atıyor. İnsanlar ne yapıyor biliyor musunuz? Bir tane bot kodluyorlar. Eğer Elon Musk Dogecoin ile alakalı bir tweet atarsa veya köpek resmi paylaşırsa (Dogecoin sembolü köpek olduğu için) otomatik olarak piyasadan Dogecoin veya Bitcoin aldıran bot kodluyorlar. Neden çünkü Elon Musk tweet attıysa o kesin yükselir biz hemen alalım da satalım diye. İnanabiliyor musunuz?

Peki doğal olarak sormanız gereken soru şu böyle bir piyasaya insanlar neden giriyor? Ekonominin en basit kuralı risk ne kadar fazla ise kazanç o kadar fazladır. Evet bu piyasa çok fazla kazandırıyor ama unutmayın size hep kazananları gösteriyorlar kazananların arkasına bakarsanız kaybeden büyük topluluğu daha rahat görebilirsiniz.

Bu şartlar altında girip girmemek size kalmış ben deneyimsiz biri olarak size girin ve girmeyin diyemem. Ölçün tartın ona göre girin.

Yapılan Hatalar

Şimdi rehberin yapılan hatalar kısmına gelelim. Her deneyimsiz insanın yaptığı bazı hatalar var. Ben de gözlemlediklerimi size aktarmak istiyorum.

İlk kural ekonomi 101 ile alakalı. Bir sepete tüm yumurtalarını koyma. Bu ne demek? Bir adam geliyor bir tane kripto para buluyor ve neyi var neyi yok o kripto paraya basıyor. Okurken komik gelmiş olabilir ama cidden üzücü bir durum bu. Daha geçenler de bir haber okudum adam evi arabayı tarlayı Bitcoine basıyor ve kaybedince de intihar ediyordu. Kazanma hırısınız gözünüzü boyamasın lütfen. Eğer bir sepete tüm yumurtalarınızı koyarsanız sepet düştüğünde tüm yumurtalar kırılır. Lakin paranızı ayrı ayrı bölüştürürseniz. Kaybetme şansınız daha da az olacaktır.

Şöyle bir nokta da var. Öğrenci iseniz veya çok paranız yoksa şunu diyebilirsiniz. Param fazla değil nasıl birden fazla kripto paraya yatırım yapabilirim. Anlıyorum ama unutmayın kaybederseniz hepsini kaybedersiniz. Hazır bu noktaya değinmişken şunu da söylemeliyim. Evinizi arabanızı satıp bu piyasaya girmeyin. Paranızın gözden çıkarabileceğiniz bir kısmını koyun. Mesela sen öğrenci kardeşim 1 aylık KYK kredini koyma.

Diğer bir yapılan hata ise 7/24 yatırdığınız kripto para piyasasını izlemek. Arkadaşlar şunu unutuyorsunuz, paranız değerli ama akıl sağlığınız daha değerli. 7/24 açık bir piyasadan bahsediyoruz ve sizin de insan olduğunuzu düşünürsek sürekli paranızı kontrol etmek imkânsız olacaktır. Yukarı da anlattığım gibi bol inişli çıkışlı bir piyasadan bahsediyoruz. Eğer akıl sağlığınıza önem veriyorsunuz bunu yapmayın siz deneyimsiz bir bireysiniz. Bir trader değilsiniz. Bu piyasa sabır işidir. Sabırsız olursanız sizden daha fazla sabreden birine paranızı kaptırırsınız.  Uzun vadeyi bekleyin.

Diğer bir hata bir kripto ile duygusal bağ kurmayın. Bunu genelde tüm parasını bir kriptoya basan arkadaşlar yapıyor. Eğer kar ettiyseniz abartmayın satın. Aynı şekilde internette bir sürü kaynak ve adam var piyasa analizi yapıp paylaşan. Farklı görüşleri dinlemek iyidir size fikir verir ama bir adama körü körüne bağlanmayın. Birçok adamı dinleyin ve ona göre hareket edin. Hatta mümkünse o adamın analizlerini bir iki hafta inceleyin. Tablo oluşturun ve çetelesini tutun. Bakın bakalım bu adam ne kadar başarılı, dolandırıcı mı değil mi? Bu devirde babana bile güvenme!

Tavsiyeler

Bu tavsiyeleri sadece size değil kendime de veriyorum. Çünkü bu yazı da aslında benim ilk deneyimimdeki hataları ve öğrendiğim şeyleri okudunuz. Müsait bir zamanda temel analiz nedir bunu bir öğrenin. Çünkü temel Analiz sayesinde iniş çıkış noktalarını bulabilirsiniz. Nerede para eklemeniz gerektiğini nerede çıkmanız gerektiğini anlarsınız.

            Stop-loss nedir bunu iyi bilmeniz lazım. Stop-loss sizi zarar etmekten kurtarır. Size çok şey kazandırır az şey kaybettirir. Stop loss zarar durdurma emri bir menkul kıymeti, fiyatının önceden belirlenen bir düzeye geldiğinde satmak üzere aracıya iletilmiş bir emirdir. İnternette nasıl yapıldığı ile alakalı tonlarca video var. Rahatlıkla bulabilirsiniz.

Şimdilik söyleyeceklerim bu kadar ^^ Sağlıcakla.

Barış Karakiraz

Merhaba ben Barış Karakiraz. Siyaset bilimi ve Uluslararası ilişkiler öğrencisiyim. 21 yaşındayım, İngilizce ve Rusça konuşabiliyorum. Küçüklükten beri oyun ve teknolojiye, bölümüm nedeniyle de Türk ve Rus siyasetine ilgim var. Bildiklerimi anlatmayı seven ve sabahtan akşama kadar tartışabilen gıcık insanlardan biriyim. Instagram

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: