Çağların Ötesi: DAHİLER

ALBERT EINSTEIN (1879-1955)- Fizik, Matematik, Felsefe

Ne Yaptı?

Modern fiziğin doğuşunun öncüsüdür. Uzay-zamanın sınırlarını keşfedip kütleçekiminin nasıl çalıştığını buldu.

Hangi dâhilerden etkilendi?

  • Spinoza
  • von Gothe
  • Mozart
  • Kopernik
  • Isaac Newton

Günlük Yaşamı

Sabah 09.00da güne kahvaltıyla başlar bir yandan da gazetesini okurdu. 10.30da çıkar ve Princeton Üniversitesindeki ofisine giderdi. Öğle yemeğinden sonra eve döner biraz kestirdikten sonra çayını içer ve çalışmalarına evde devem ederdi. Çalışmalarından hemen önce bahçesinde vakit geçirmeyi tercih ederdi. Akşam yemeğini 18.30da yer yemekten sonra mektuplarını okur ve biraz daha çalıştıktan sonra günü sonlandırırdı.

Uyku ve Beslenme

  • Uykuya düşkün
  • Vejetaryen

Düzenli olarak günde 10 saat uyur ve gün içinde de şekerleme yapmayı ihmal etmezdi. Şekerlemesi çok uzun sürmesin diye eline metal kaşık alır altına metal bir tabak koyar ve iyice kolu düştükten sonra çıkan sesle uyanırdı. Spagettiyi çok seven ve sağlığına düşkün olan Einstein’in pipo içtiği söylenir (o zamanlar tütünün insan sağlığına zararları henüz bilinmiyordu). Piponun zihnini dinginleyip insanlara objektif yaklaşmasına yardımcı olduğunu düşünüyordu.

Fiziksel Aktiviteler

  • Yüzme
  • Yürüyüş
  • Yelken
  • Bisiklet

Yaratıcı süreçleri ortaya çıkarmak için doğa yürüyüşleri yapardı. Princeton yıllarında sürekli yüzer ve ofisine bisikletle veya yürüyerek gitmeyi tercih ederdi. Yelken de müzik gibi zihin açıcı ve kendisini yaratıcı fikirler üretmeye götüren bir aktiviteydi. Yelkenlisiyle açıldığı zaman not defterini yanından ayırmaz aklına gelen fikirleri hemen yazıya döker ve tek olmayı severdi.

NIKOLA TESLA (1856-1943)- Fizik, Matematik, Felsefe, Elektrik ve Makine Mühendisliği

Ne Yaptı?

Radyo teknolojisi, elektromanyetik motorlar, alternatif akım gibi bilim ve teknolojide devrim yaratan birçok icada imza attı. 300e yakın patenti olsa da daha onlarca icadının da patentini almadığı biliniyor.

Hangi Dahilerden Etkilendi?

  • von Gothe
  • Hint keşiş ve filozof Swami Vivekananda
  • Mozart
  • Sebastian Bach
  • Voltaire

Öne Çıkan Nitelikleri

Tesla, 8 dil bilen ve felsefe tutkunu biriydi. Çabuk öğrenen ve görsel hafızası olağanüstü güçlü biriydi. Maddiyatın onun için hiçbir önemi yoktu. Buluşlarını tamamen insan yaşamına sağlayacağı faydaya adamıştı. Otobiyografisinde; “bir fikir zihninde oluştuğu zaman onu canlandırır, değiştirir, geliştirir ve çalışır hale getiririm. Bir denge sorunu varsa onu da not alırım.” diyordu. Ve tüm bunları gerçeğe dönüştürdüğünde tam da hayalindeki gibi çalıştığını görürdü.

Günlük Yaşamı

Uykuda geçirdiği birkaç saat ve yürüyüşlerinden geri kalan zamanda sadece kendine çalışmaya adardı. Bir keresinde 84 saat boyunca aralıksız çalıştığı bilinir. Sabahları 09.00da çalışmaya başlar ve 20.00da akşam yemeğini yerdi.

Uyku ve Beslenme

  • 2-4 saatlik uyku,
  • Sağlıklı beslenme

Küçük öğünler halinde ve az yerdi. İnsan yaşamına en çok zarar veren ve erken öldüren şeyin aşırı yemek olduğunu düşünür uzun yaşamak istediği için sağlıklı beslenmek onun için çok önemliydi. Su ve süt içmeyi sever ve sebze ağırlıklı beslenirdi. Balık ve kırmızı et nadiren tüketir, protein ihtiyacını yumurtadan tedarik eder ve patatese bayılırdı. Kafeinli içeceklerden uzak dursa da günün viski içtiği zamanlarını atlamazdı ve bunun hayatındaki nadir lükslerden biri olduğunu söylerdi.

Fiziksel Aktiviteler

  • Yürüyüş
  • Başparmak ve Banyo Egzersizleri

Düzenli olarak her gün doğada ve parkta yürümeyi sever her yere yürüyerek gider ve o sırada yeni icatları üzerine düşünmeyi severdi. Ayrıca kendine özgü geliştirdiği her gece 100’er kere başparmaklarını oynattığı egzersizi mevcuttur. Bunun beyin hücrelerini harekete geçirdiğini söylüyordu. Banyo egzersizi ise önce sıcak suyla yıkanır ardından soğuk suyla yıkanmanın zihnini açık tuttuğunu ve zinde hissettiğini söylerdi. 77 yaşında bir röportajında “Mükemmel sağlık seviyesindeyim. Hiç bu kadar iyi hissetmemiştim. Güçlü, enerjik ve zihinsel anlamda zirvede hissediyorum.” demiştir.

Kitapları ve Doğu Felsefesi

O kadar çok dil öğrenmesinin sebebi kitapları orijinal dilde okumak istemesiydi ve güçlü hafızası sayesinde dilleri öğrenmede hiç zorluk çekmemişti. Hatta öyle ki bilginin kitapların hangi bölümünde olduğunu bile hatırlayıp aktarırdı. Doğu felsefesinin önemi ayrıydı. Bu sayede evrene daha derin bakmayı öğrenmiş, maddenin aslında enerji olduğunun sonucuna varmıştı. (Einstein bunun bilimsel bir gerçek olduğunu ispatlamamıştı bile.)

ISAAC NEWTON (1642-1726)- Matematik, Fizik, Gökbilimi, Simya, Felsefe, Ekonomi, Teoloji, Mekanik

Ne Yaptı?

Hareket yasalarını tanımladı. Yerçekimi teorisini kanıtladı. Optik alanında çalışmalar yapıp aynalı teleskopların gelişimine öncü oldu. Klasik mekaniğin temellerini attı. Bilimsel devrimi başlatan en büyük isimlerden biridir. Diferansiyel ve integral hesaplamaları için yöntemler geliştirdi.

Kimlerden Etkilendi?

  • Aristo
  • Öklid
  • İbn-i Tufeyl
  • İbn-i Hasem
  • Johannes Kepler
  • Kopernik
  • Bacon
  • Robert Boyle
  • Rene Descartes
  • Edmond Halley

Günlük Yaşamı

Haftanın her günü hiç ara vermeden 18 saat boyunca çalışırdı. Kendini aşırı derecede kaptırdığı için Trinity Kolejdeki öğrencilerini unutup derslere gitmediği bile oluyordu. Hiç evlenmedi. Yalnız olmak kendi tercihiydi çünkü hayatını kitaplarına ve araştırmalarına adamıştı.

Uyku ve Beslenme

  • Uykusuzluk
  • Düzensiz beslenme

Çok çalıştığı için yemek yemeği unuturdu ve az ve düzensiz bir uykusu vardı. Bu derece sağlıksız yaşam biçiminden dolayı iki kez sinir krizi geçirip depresyona girdi. Annesinin ölümünden sonraki ilk depresyonu 7 sene sürmüştür. İkincisinden sonra ise bilimsel çalışmalarına son vermiştir. Hayatında dinlenmeye, eğlenceye veya fiziksel aktivitelere pek yer yoktu.

Spiritüel Yaşamı

İlk sinir krizinden sonraki 7 senelik süreçte bilimsel arenadan çok kendini ilahiyat ve simyaya adadı. Simya o zamanlar modern kimyanın başıydı. Simyayı da içeren araştırmaları hakkında 160 küsür kitap yazdı ama simya yalancı bilim olarak görülmeye başlanınca bunları hiç yayınlamadı. Ayrıca bir kahin gibi bazı konularda kehanetlerde bulunuyordu. Bunların en başında Yahudilerin İsrail’e geri döneceği yer alıyordu ve kıyamet gününün 2060 yılından önce gelmeyeceğini söylemişti.

CHARLES DARWIN (1809-1882)- Doğa Bilimleri, Hukuk, Biyoloji, Evrim, Jeoloji; Doğal Tarih

Ne Yaptı?

Türlerin kökenine doğru yıllar sürecek olan bir yolculuğa çıkıp tüm türlerin tek bir atadan türemiş olabileceğini keşfederek evrimi ve doğal seçilim mekanizmasını tanımladı.

Kimlerden Etkilendi?

  • Jean Baptiste Lamarck
  • Comte de Buffon
  • Charles Lyell
  • Johann Sebastian Bach

Günlük Yaşamı

Sabahları 07.00de uyanır köpeğiyle yürüyüşe çıktıktan sonra tek başına kahvaltı yapar ve 2 saat sıkı çalışma temposuna başlardı. Sonra karısıyla salonda oturur kendisi için yollanan mektupları ondan dinlerdi. Mektuplardan sonra karısı birlikte okudukları kitabı sesli bir şekilde okumaya devam ederdi. Öğle yemeğine kadar tekrar çalışır ardından yine düşüncelerini düzene koyduğu için köpeğiyle yürüyüşe çıkardı. Sonrasında kendisine yollanan mektupları cevaplar hiçbirini atlamazdı. Akşam yemeği genelde saat 18.00da genelde bir bardak çay ve yumurtaydı. Gece eğlencesi ise eşiyle tavla oynamak, o piyano çalarken bilim kitapları okumaktı.

Uyku ve Beslenme

  • Sorunlu Uyku
  • Sağlıklı beslenme

Her gece 22.30da yatağa girse de zihni çalışmalarla dolu olduğu için uyuyamaz ve zorluk çekerdi. Beslenmesine dikkat eder, kahvaltı ve öğle yemeklerinde zengin bir öğün geçirir fakat akşamları hafif yerdi.

Risk ve Kararlılık

Döneminin Viktoryen şartlarından dolayı evrim hakkındaki radikal teoriyi dile getirmenin büyük bir risk olacağını biliyordu. Bunun için bilimsel itibarını kuvvetlendirmesi gerekiyordu çünkü bir an önce bu keşfini paylaşmak istiyordu. Çalışmasını, bilimsel açıdan inkar edilemeyecek noktaya gelene kadar bekledi. 17 yık ailesiyle kırsalda yaşarken teorisini güçlendirdi ve kazandığı Kraliyet Madalyasıyla sayesinde güvenilir bilim insanlarına keşfinden bahsetti.

LEONARDO DA VINCI (1452-1519)- Sanat, Felsefe, Astronomi, Mimari, Matematik, Anatomi, Müzik, Bitki bilimi, Jeoloji, Kartografya, Edebiyat, Tarih, Aerodinamik, Hidrodinamik, Paleontoloji, Biyomekanik

Ne Yaptı?

Tarihin en büyük polimatı ve Rönesans Adamı. En iyi ressamlardan biri olmasının yanı sıra gerçek bir bilim insanı ve mimariyi de bilimle sanat arasındaki köprüüyle birleştiren bir dehaydı. Dünya’nın dört büyük kuvveti dediği hareket, ağırlık, güç ve vuruş (perküsyon) üzerine bir teori üretti. Paraşüt, helikopter, tank, dalgıç kıyafeti, akıllı şehir ve robot da dahil birçok icada imza attı.

Hangi Dahilerden Etkilendi?

  • Antik Yunan Dahileri
  • Andrea del Verrocchio
  • El-Cezeri
  • Vitruvius
  • Lorenzo de Credi
  • İskenderiyeli Hypatia

Öne Çıkan Nitelikleri

Dâhilerin dahsi Leonado, hümanist, erdemli, sağduyulu, kendini insanlığa adamış, hayatın tadını çıkarmayı bilen, kısıtlayıcı tüm dogmalar ve önyargılardan arınmış biriydi. Fevkalade bir gözlem yeteneği, üstün beceriler, ciddi görsel hafıza, geleceğe meydan okuyan bir akıl ve dinmeyen merak ve öğrenme isteğiyle donatılmıştı. Her şeyin birbiriyle bağlantılı olduğu görüşü hem ufkunu genişletiyor hem de düşünce ve çalışma hayatına güç veriyordu. Bu yüzden herkesten önce resmin bütününü kafasında canlandırmış oluyordu.

Uyku ve Beslenme

  • Çok evreli uyku (kendi geliştirdiği)
  • Vejetaryen

Her dört saatte bir 15-20 dakikalık kısa şekerlemeler ile hayatına ortalama bir 20 yıl daha ekleyebileceğini hesaplamıştı. Günde 1,5-2 saat uyuyor ve bunu genelde doğada ve açık havada yapıyordu.

Fiziksel Aktiviteler

  • Yürüyüş
  • Düzenli Egzersiz

Sadece ruhsal ve zihinsel açıdan değil fiziksel olarak da göz alıcı bir cazibesi vardı. Kaslı, güçlü ve sağlıklı bir vücudu olan Leonardo aynı zamanda sporcuydu. Sağlıklı bir zihnin sağlıklı vücutta bulunduğunu bilen Leonardo aynı zihin gibi bedenin de sınırlarını zorlamayı severdi.

Ünlü Defter Hiç yanından ayırmadığı not defterlerinde bilimsel çalışmalarının yanı sıra kendi yazdığı şakalar ve masallar, hayran olduğu kişiler hakkında gözlemleri, mektuplar, mali notları ve kişisel sorunları, felsefi düşünceleri hatta kehanetleri de yer alıyordu. Solak olduğu, hatta iki eliyle de yazabildiği biliniyor. Bazı notları sağdan sola yazılı olur ancak ayna tutularak okunabilirdi.

SIGMUND FREUD (1856-1939)- Nöroloji, Psikoterapi, Psikanaliz, Nöropatoloji, Kimya, Fizik

Ne Yaptı?

Zihnin bilinçdışı unsurlarla geliştiğini ve kişiliğin de buna bağlı olarak geliştiğini öne sürerek psikanalizi yarattı. İnsan zihnine ait bir bilimsel model oluşturdu ve insan psikolojisini anlama kılavuzu oluşturdu. Molekülleri atom bazında ele alarak psikolojik süreçleri kimyasal bağlamda ve enerjiyle yorumlayarak döneminin 100 yıl ilerisinde bir teori oluşturdu.

Kimlerden Etkilendi?

  • Arthur Schopenhauer
  • von Goethe
  • Charles Darwin
  • William Shakespeare
  • Platon
  • Sofokles

Nitelikleri ve Günlük Yaşamı

8 dil biliyordu ve itibarı onun için çok önemliydi. Bu sebeple çalışmalarının bir kısmını saygınlığının zedelenmemesi için yayınlamadı. Freud’un en yakın dostu kendisini işlerine verebilmesi için her konuda destekleyen eşi Martha’ydı. Her sabah 07.00de uyanıyor, kahvaltısını yapıyor ardından hastalarıyla ilgileniyordu. 13.00 da öğle yemeğini yer ve düşüncelere dalardı. Yemekten sonra yürüyüşe çıkar saat 15.00 da eve döner 21.00a kadar yine hastalarıyla ilgilenir ondan sonra akşam yemeğini yer ve ailesiyle eğlenceli ve verimli vakitler geçirmeyi ihmal etmezdi. Ardından tam bir gece kuşu olan Freud bu sessizlikten yararlanır okuyarak ve yazarak geçirirdi.

Uyku ve Beslenme

  • Düzenli, az uyku
  • Hafif yemekler

Yemekle arası pek olmasa da yemek saatlerini asla kaçırmıyor ve düzenli beslenmeye dikkat ediyordu. Bunda eşi Martha’nın da büyük etkisi vardı. Tütün ürünlerini sever purosundan asla vazgeçmez ve bunun kapasitesini arttırdığını söylerdi ama aşırıya kaçmazdı.

Psikanaliz

1885’te Paris’e gitti ve orada ünlü nörolog Jean-Martin Charcot ile çalışmaya başladı. Böylece klinik araştırmalarında hipnozu kullanabilecek yetkiye sahip oldu ve kendisine göre geliştirmeyi başardı. Hastalarından hipnoz yöntemiyle istediği bilgileri almayı başarınca rüyalarını ve bilinçaltı süreçlerini incelemeye başladı. Bu kişiler normal yaşamlarında bilinçdışı dürtülerini bastırıyorlardı. Ardından yöntemini hipnozdan psikanalize dönüştürdü. Oedipus Kompleksini keşfetti ve teorisine göre çocuklar karşı cinsteki ebeveynleri benimseyip hemcinstekileri dışlama eğilimi gösteriyordu. Bu sebeple insan psikolojisindeki en önemli etkenler çocuklukta ortaya çıkıyordu.

JOHANN WOLFGANG von GOETHE (1749-1832)- Edebiyat, Estetik, Güzel Sanatlar, Biyoloji, Kimya, Anatomi, Fizik, Felsefe, Doğa Bilimleri

Ne Yaptı?

Yediden fazla dil biliyordu. 100 binden fazla zengin sözcük kapasitesine sahip Avrupa’daki en önemli romanlardan üçünü yazdı. Renk teorisinden bitkilerin morfolojisine kadar çeşitli konularda yayınladığı çalışmaları çağdaşlarına ve kendisinden sonraki nesile öncülük etti. Ayrıca evrim teorisinin temellerini atan insanlardan biriydi. Sürekli üreten Goethe şehir planlamacılığı ve diplomatlık gibi görevleri de vardı. UNESCO’nun Dünya Mirasında yer alan Weimar Botanik Parkının ve Ducal Sarayı’nın yeniden inşasında imzası vardır.

Kimlerden Etkilendi?

  • Baruch Spinoza
  • Sebastian Bach
  • Homeros
  • Şirazi
  • Lukianos
  • Johann Gottfried Herder
  • Fredrich Klopstock

Nitelikleri ve Günlük Yaşamı

Zihinsel olarak vaktinden çok ilerideydi bu yüzden öğrendiği her bilgiyi çabucak özümsüyor ve mutlaka bir yerde kullanıyordu. O çağda, farklı kültürlerden gelen insanlar için milli sınırlar önemli olsa da O, bunun anlamsızlığını dile getiriyor ve insanları bir arada tutacak şeyin ilgi duydukları ortak noktalar olduğunu söylüyordu. “Gerçeğin milliyeti yoktur. Hangi dilde dile gelirse gelsin büyük fikir her zaman büyük bir fikirdir.”

Sabahları 07.00da uyanır 11.00a kadar ara vermeden çalışır 11.00da kendine gelen sıcak çikolatayı içerken biraz dinlenir ardından 13.00a kadar tekrar çalışmaya devam ederdi. 14.00daki yemek kendisi için çok önemliydi. Yemeğini yer, şarabını içer ve akşamları da tiyatroya giderdi. 20.30da akşam yemeğini yer saat 22.00da da uyumuş olurdu.

Uyku ve Beslenme

  • Uykuya düşkün
  • Yemeğe düşkün

Aç olmasa bile iştahı her zaman açık olduğu özellikle kek ve puding gibi tatlılara düşkün olduğu söylenir. Yalnız değil yemek sohbetlerinden zevk alır ve masa başında uzun süre kalmaktan zevk alırdı. Şaraba düşkün olduğu için bazen günde 2-3 şişe bitirdiği söylenir.

Fiziksel Aktiviteler

  • Binicilik
  • Uzun yürüyüş
  • Tırmanış

At binmek ve yürüyüşler en büyük zevklerindendi. Sağlığına ve fiziğine dikkat eder doğa yürüyüşleri sırasında tırmanabileceği yerler olmasına özen gösteriyordu. Aynı zamanda da doğayı gözlemlemeyi ve zihnini açık tutmayı ihmal etmiyordu. Çünkü aradığı yanıtları doğada bulduğunu söylerdi.

Nazlı Öztürk

Merhabalar ben Nazlı Öztürk. Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler öğrencisiyim ve 21 yaşındayım. Düşünmek, sorgulamak ve analitikleşmek üzere edindiğim yönlerimi pratikte gerçekleştirmek, kendimce aktarmak ve sunmak adına sizlerleyim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: